Από την περιέργεια στις δυνατότητες

Η ιστορία μου

Περιέργεια, επιστήμη και προσβασιμότητα

Μου αρέσει να κατανοώ πώς λειτουργούν τα πράγματα γύρω μου. Αυτή η περιέργεια με έχει οδηγήσει από μια σκακιέρα στο μαγνητικό πεδίο του Ήλιου και από την αστροφυσική στην επιστήμη δεδομένων. Απολαμβάνω τη στιγμή που μια δύσκολη ιδέα αρχίζει να βγάζει νόημα, ιδιαίτερα όταν έχω κάποιον με τον οποίο μπορώ να μοιραστώ τη χαρά της ανακάλυψης.

Γεννήθηκα τυφλός και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη. Το σκάκι, τα μαθηματικά και η φυσική μού έδωσαν τρόπους να εξερευνήσω ερωτήματα που με ενδιέφεραν. Ακολουθώντας αυτά τα ενδιαφέροντα, χρειάστηκε επίσης να αντιμετωπίσω τις αντιλήψεις των άλλων για το τι μπορούσα να κάνω.

Διεκδικώντας την πρόσβαση στη φυσική

Όταν αποφάσισα να σπουδάσω φυσική, η πρώτη πρόκληση ήταν να μου δοθεί καν η ευκαιρία. Πριν μπω στο πανεπιστήμιο, βρέθηκα αντιμέτωπος με μια πολιτική εισαγωγής που απέκλειε τους τυφλούς υποψηφίους από το τμήμα. Μαζί με την οικογένειά μου αμφισβητήσαμε αυτόν τον αποκλεισμό μέσα από μια δημόσια εκστρατεία, συνεντεύξεις και συζητήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον υπουργό Παιδείας.

Ήθελα να ανακαλύψω μέχρι πού θα μπορούσαν να με φτάσουν η περιέργεια και η προσπάθειά μου. Ήταν δύσκολο να δεχτώ ότι κάποιος είχε αποφασίσει εκ των προτέρων πως η φυσική δεν ήταν για μένα. Ήθελα να έχω την ευκαιρία να προσπαθήσω και να αλλάξει αυτό το άδικο σύστημα που θεωρεί φυσιολογικό τα πανεπιστήμια να αποκλείουν υποψηφίους από τα προγράμματα σπουδών τους λόγω της αναπηρίας τους. Ήθελα κανένας άλλος μαθητής τρίτης λυκείου να μη βρεθεί στη θέση που ήμουν εγώ και να χρειαστεί να τρέχει από κανάλι σε κανάλι και γραφείο σε γραφείο.

Η είσοδος στο πανεπιστήμιο ήταν μόνο η αρχή. Εξισώσεις, διαγράμματα, σημειώσεις διαλέξεων και εργαστηριακός εξοπλισμός έθεταν πρακτικά ζητήματα πρόσβασης. Με τη στήριξη καθηγητών και δική μου προσωπική δουλειά καταφέραμε την ανάπτυξη οργάνων με προσβάσιμες ενδείξεις, ώστε να μπορώ να πραγματοποιώ πειράματα ανεξάρτητα. Είχα πολύ περιορισμένους πόρους αλλά ένα μεγάλο κίνητρο να αποδείξω ότι μπορώ να τα καταφέρω και την αγάπη μου για τη φυσική να με κάνει χαρούμενο σε κάθε βήμα της διαδρομής. Έτσι, εκτός από την προσπάθεια που απαιτούσαν οι σπουδές, έπρεπε παράλληλα να αναπτύσσω τις λύσεις που θα μου επέτρεπαν να συμμετέχω στα εργαστήρια και στα μαθήματα. Αυτό μπορεί να φαίνεται μεγάλο πρόβλημα, αλλά ήταν μάλλον ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια των σπουδών μου: καλλιέργησε ακόμη περισσότερο την ικανότητά μου να λύνω πρακτικά προβλήματα και να δημιουργώ λύσεις προσβασιμότητας από το μηδέν.

Ανεκτίμητη ήταν και η βοήθεια φίλων και συμφοιτητών. Λύναμε προβλήματα μαζί, μελετούσαμε, απελπιζόμασταν με τα πιο δύσκολα μαθηματικά και γιορτάζαμε τις επιτυχίες μας, πάντα με τα απαραίτητα καμένα αστεία που μόνο οι φυσικοί βρίσκουν αστεία (τέλος πάντων, ακόμα και οι φυσικοί μπορεί να μη γελάνε, αλλά οι φίλοι μου τα εκτιμούσαν). Κάποιες από αυτές τις σχέσεις έγιναν από τις πιο πολύτιμες φιλίες της ζωής μου. Το να σπουδάσω φυσική σήμαινε να βρω τρόπους να συμμετέχω σε κάθε πλευρά της φοιτητικής ζωής, από τα εργαστήρια μέχρι τις βραδιές παιχνιδιών και τα πάρτι. Θα έλεγα μάλιστα πως όσα έμαθα μέσα στην αίθουσα ήταν εξίσου σημαντικά με όσα έμαθα έξω από αυτήν.

Δείτε την ιστορία μου

Μελετώντας τον Ήλιο

Η ερευνητική μου πορεία ξεκίνησε κατά τις προπτυχιακές σπουδές μου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου συνεργάστηκα με τον καθηγητή Λουκά Βλάχο στην ηλιακή φυσική. Η προπτυχιακή μου έρευνα αφορούσε τη στατιστική των ηλιακών εκλάμψεων και τη σύνδεσή τους με την τύρβη.

Μια θερινή ερευνητική πρακτική στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης ενίσχυσε το ενδιαφέρον μου για την αστροφυσική και την επιθυμία μου να ακολουθήσω ερευνητική σταδιοδρομία. Χάρη στον άριστο βαθμό μου (9,39/10) και στην ερευνητική εμπειρία που απέκτησα στην Οξφόρδη και με τον κ. Βλάχο, έγινα δεκτός απευθείας για διδακτορικές σπουδές στο Ινστιτούτο Max Planck για την Έρευνα του Ηλιακού Συστήματος. Η έρευνά μου επικεντρώθηκε στην ανακατασκευή του τρισδιάστατου μαγνητικού πεδίου της ηλιακής ατμόσφαιρας, με παρατηρήσεις από διαστημικές αποστολές της NASA και του ESA.

Με ενδιέφερε η πρόκληση να προσδιορίσω μια δομή που δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε άμεσα στο σύνολό της. Πόσα μπορούμε να μάθουμε από τις διαθέσιμες μετρήσεις; Πώς ελέγχουμε αν μια ανακατασκευή περιγράφει χρήσιμα αυτό που συμβαίνει; Ήταν ερωτήματα που μπορούσα να εξερευνήσω μέσα από τα μαθηματικά, τον προγραμματισμό και την προσεκτική σύγκριση με παρατηρήσεις.

Αφού δημοσίευσα σε επιστημονικά περιοδικά με κριτές και παρουσίασα την έρευνά μου σε διεθνή συνέδρια, ολοκλήρωσα το διδακτορικό μου το 2023 και συνέχισα στο ινστιτούτο ως μεταδιδακτορικός ερευνητής.

Ο Αργύρης Κουμτζής στέκεται με το λευκό του μπαστούνι έξω από το Ινστιτούτο Max Planck για την Έρευνα του Ηλιακού Συστήματος. Πίσω του φαίνεται το όνομα του ινστιτούτου.
Στο Ινστιτούτο Max Planck για την Έρευνα του Ηλιακού Συστήματος.
Υπολογισμένες γραμμές του μαγνητικού πεδίου σχηματίζουν βρόχους γύρω από ένα μοντέλο του Ήλιου, ενώ ορισμένες εκτείνονται προς τα έξω. Στη σφαιρική επιφάνεια διακρίνονται πράσινες και κόκκινες περιοχές.
Μοντέλο του μαγνητικού πεδίου του Ήλιου από τη διδακτορική μου έρευνα. Οι καμπύλες αναπαριστούν υπολογισμένες γραμμές του μαγνητικού πεδίου και δεν αποτελούν φωτογραφία του πεδίου. Μη γραμμικό μοντέλο μηδενικής δύναμης Lorentz για τις 4 Φεβρουαρίου 2013 (CR2133). Πηγή: διδακτορική διατριβή μου, 2023, σχήμα 3.6, κάτω μέρος.

Από την αστροφυσική στην επιστήμη δεδομένων

Το 2024 εντάχθηκα στη Deutsche Bank, μεταφέροντας την εμπειρία μου στη μαθηματική μοντελοποίηση, στον προγραμματισμό και στην ανάλυση δεδομένων σε έναν νέο χώρο.

Στον σημερινό μου ρόλο εφαρμόζω αυτές τις δεξιότητες στην ανίχνευση του οικονομικού εγκλήματος. Το αντικείμενο άλλαξε, αλλά η καθημερινή δουλειά έχει περισσότερες ομοιότητες απ’ όσες θα περίμενε κανείς: διατυπώνω συγκεκριμένα ερωτήματα, εξετάζω τα στοιχεία και ελέγχω πόσο καλά περιγράφει ένα μοντέλο το φαινόμενο που προσπαθώ να μελετήσω.

Η μετάβαση στον εταιρικό κόσμο δεν ήταν απλή. Παρότι οι εταιρείες εκτιμούν τις διδακτορικές σπουδές, ως υποψήφιος πρέπει να αποδείξεις ότι ταιριάζεις στη θέση και να περάσεις από πολλούς γύρους συνεντεύξεων.

Όταν έκανα αυτή τη μετάβαση, δεν είχα ιδέα από πού να ξεκινήσω και πώς να δείξω τι μπορούσα να προσφέρω. Έχοντας περάσει ο ίδιος από αυτή τη διαδικασία, χαίρομαι να βοηθώ άλλους αποφοίτους φυσικής και μαθηματικών να βρουν τις δικές τους απαντήσεις στα ίδια ερωτήματα.

Ο Αργύρης Κουμτζής, με μπλε μπλούζα πόλο και το λευκό του μπαστούνι, στέκεται έξω από τα γραφεία της Deutsche Bank στο Βερολίνο.
Ένας νέος χώρος, η ίδια περιέργεια.

Πέρα από τη δουλειά: σκάκι, κίνηση και καθημερινότητα

Η επίδραση της απτικής μου σκακιέρας

Το σκάκι είναι μέρος της ζωής μου από τότε που ακόμη δεν ήξερα να διαβάζω και να γράφω. Ως τυφλό παιδί, μπορούσα να εξερευνώ μια απτική σκακιέρα με τα χέρια μου, να παρακολουθώ τις θέσεις των κομματιών και να προσπαθώ να φανταστώ τις επόμενες κινήσεις.

Κατέκτησα τρεις φορές το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Σκακιού Τυφλών και συμμετείχα σε διεθνή και ευρωπαϊκά σκακιστικά τουρνουά για τυφλούς. Αυτές οι εμπειρίες μού έδωσαν την ευκαιρία να γνωρίσω τη διεθνή κοινότητα των τυφλών και να ανακαλύψω προσβάσιμα εργαλεία που χρησιμοποίησα αργότερα στις σπουδές φυσικής.

Το σκάκι με βοήθησε να αναπτύξω την αίσθηση του χώρου και να σχηματίζω νοητικές εικόνες σχημάτων και σχέσεων. Αυτές οι δεξιότητες αποδείχθηκαν πολύτιμες όταν ήρθα σε επαφή με τη γεωμετρία, τα μαθηματικά και τη φυσική. Πιστεύω ότι το σκάκι είναι ένα από τα καλύτερα χόμπι για τυφλούς, γιατί μπορείς να παίζεις μαζί με βλέποντες και απέναντί τους. Μπορείς έτσι να συμμετέχεις στα ίδια τουρνουά και στις ίδιες κοινότητες, κάτι που το κάνει εξαιρετική ευκαιρία για κοινωνικοποίηση και φιλίες.

Χώρος για όσα απολαμβάνω

Μου αρέσει να είμαι δραστήριος, να γυμνάζομαι, να διαβάζω, να παίζω μουσική και σκάκι. Θέλω να μπορώ να κάνω όσα χρειάζομαι μέσα στη μέρα μου ανεξάρτητα, χωρίς κάθε μικρή δουλειά να μετατρέπεται σε ολόκληρο project. Ο χρόνος που χάνεται παλεύοντας με μια μη προσβάσιμη εφαρμογή είναι χρόνος που θα μπορούσα να αφιερώσω στη μάθηση, στην άσκηση ή, ξέρετε, απλώς στο να απολαμβάνω τη ζωή όπως όλοι.

Δείτε το βίντεο για το σκάκι

Γιατί άρχισα να δημιουργώ εφαρμογές

Οι εφαρμογές μου ξεκίνησαν από πράγματα που ήθελα να βελτιώσω στη δική μου ζωή. Ήθελα εργαλεία όχι μόνο προσβάσιμα, αλλά και πρακτικά και αποτελεσματικά. Συνειδητοποίησα ότι κανείς δεν θα τα έφτιαχνε για μένα, οπότε αποφάσισα να πάρω την κατάσταση στα χέρια μου. Η ανάπτυξη εφαρμογών μού έδωσε έναν τρόπο να αξιοποιήσω τις τεχνικές μου δεξιότητες σε προβλήματα που γνώριζα από πρώτο χέρι και να εφαρμόσω όσα έμαθα για την επίλυση πραγματικών προβλημάτων, μέσα από τις ατελείωτες προσπάθειες να κάνω τα εργαστήρια φυσικής προσβάσιμα.

Ξεκινώ από τις δικές μου ανάγκες, αλλά είμαι σίγουρος ότι αυτά τα εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν και άλλους. Η εμπειρία μου είναι μια αφετηρία· οι άλλοι χρήστες θα έχουν τις δικές τους προτιμήσεις. Αν λοιπόν είστε κι εσείς τυφλοί και σας αρέσει να δοκιμάζετε νέες τεχνολογίες, εγγραφείτε στο ενημερωτικό μου δελτίο και επικοινωνήστε μαζί μου αν θέλετε να δοκιμάσετε κάποιο project πριν από την κυκλοφορία του! Οι πρώτες τρεις εφαρμογές είναι έτοιμες να κυκλοφορήσουν· απομένουν μόνο οι γραφειοκρατικές διαδικασίες!

Μοιράζομαι όσα έχω μάθει

Στο YouTube και στα κοινωνικά δίκτυα μοιράζομαι ιστορίες από τη διαδρομή μου. Υπάρχει χώρος για επιστήμη, πρακτικές συμβουλές προσβασιμότητας και χιούμορ. Αν τα βρίσκετε χρήσιμα ή διασκεδαστικά, αυτό μου αρκεί για να συνεχίσω. Αφήστε μου ένα σχόλιο. Σημαίνει πολλά για μένα και μου δίνει κίνητρο. Η δημιουργία βίντεο στο YouTube ως τυφλός συνοδεύεται από επιπλέον δυσκολίες, αλλά όσο νιώθω πως αυτή η δουλειά είναι χρήσιμη, αξίζει τον κόπο!

Η ίδια επιθυμία να μοιράζομαι χρήσιμες εμπειρίες βρίσκεται και πίσω από τη συμβουλευτική και την καθοδήγηση που προσφέρω. Ξέρω πόσο πολύτιμο είναι να μιλήσεις με κάποιον που έχει αντιμετωπίσει ένα παρόμοιο ερώτημα, είτε αφορά τις σπουδές φυσικής είτε ένα εργαλείο προσβασιμότητας είτε την αναζήτηση μιας επαγγελματικής ταυτότητας.